Bodrum’da Ev Alırken Elektrik Tesisatı Ekspertizi ve Risk Analizi
Bodrum’da gayrimenkul piyasası her zaman hareketlidir. Eski taş evler, yenilenmiş (renove edilmiş) köy evleri veya sıfır lüks villalar... Hayalinizdeki evi bulduğunuzda genellikle manzarasına, mutfağına veya bahçesine odaklanırsınız. Ancak duvarların ardında, süslü fayansların altında veya taze boyanın arkasında sizi bekleyen tehlikelerden haberdar mısınız? Bodrum’da özellikle "makyajlı" tadilatlar yaygındır; yani dışı yenilenmiş ama altyapısı (su ve elektrik) eski bırakılmış evler. Satın aldığınız evde taşındıktan bir hafta sonra duvarları kırdırmak zorunda kalmamak, yangın riskiyle yaşamamak ve binlerce liralık masrafla karşılaşmamak için, tapudan önce mutlaka bir Bodrum elektrikçi tarafından "Elektrik Tesisatı Ekspertizi" yaptırmalısınız. Bu rehberde, ev alırken elektrikle ilgili nelere bakılması gerektiğini anlatıyoruz.
1. Pano Kontrolü: Evin Kalbi Ne Durumda?
Bir eve girdiğinizde ilk bakmanız gereken yer sigorta kutusudur (panosu).
Kaçak Akım Rölesi (KAR) Var mı? Sol tarafta, diğerlerinden daha geniş bir şalter var mı? Üzerinde "Test" butonu var mı? Eğer yoksa, o evde can güvenliği yok demektir. Varsa, test butonuna basınca atıyor mu? Birçok "satılık" evde, sürekli attığı için KAR iptal edilmiş (bypass edilmiş) olarak bulunur. Bu gizli bir ölüm tuzağıdır.
Markalar ve Düzen: Sigortalar bilinen, kaliteli markalar mı (Siemens, Schneider, ABB, Legrand vb.) yoksa isimsiz ucuz ürünler mi? Pano içi kablolar düzenli mi yoksa "makarna" gibi karışık mı? Karışık ve ucuz malzemeli bir pano, tüm tesisatın özensiz yapıldığının işaretidir.
2. Topraklama Ölçümü: Prizde Toprak Var mı?
Birçok eski Bodrum evinde, prizlerde toprak hattı görünse bile, aslında o hat panoda boştadır veya nötr hattına bağlanmıştır (Sıfırlama). Sıfırlama, son derece tehlikeli ve yasak bir yöntemdir.
Uzman bir Bodrum elektrikçi, "Megger" cihazı veya priz test aletleriyle evin rastgele prizlerini ölçer. Topraklama direnci standartların (evler için genellikle 1666 Ohm altı, idealde 2-5 Ohm) üzerinde mi? Toprak hattı gerçekten toprağa mı bağlı yoksa kandırmaca mı? Bu test, elektronik cihazlarınızın güvenliği için şarttır.
3. Kablo Kalitesi ve Kesit Kontrolü
Evin duvarları yeni boyanmış olabilir ama içindeki kablolar 30 yıllık mı?
Kablo Ömrü: PVC izoleli kabloların ömrü ortalama 20-30 yıldır. Zamanla sertleşir, çatlar ve dökülür. Buatlardan birini açıp kabloların esnekliği kontrol edilmelidir.
CCA Kablo Tuzağı: Son yıllarda maliyeti düşürmek için "Bakır Kaplı Alüminyum" (CCA) kablolar piyasada çoğaldı. Dışı bakır gibi görünür ama içi alüminyumdur. Bu kablolar bakır kadar akım taşıyamaz, çabuk ısınır ve yangın riski yüksektir. Ekspertiz sırasında kablo ucuna bakılarak %100 bakır olup olmadığı anlaşılabilir.
Kesit Uygunluğu: Klima, fırın ve şofben hatları 2.5mm² veya 4mm² olmalıdır. Eğer bu cihazlar lamba hattı gibi ince (1.5mm²) kablolara bağlandıysa, duvar içinde kablo erimesi kaçınılmazdır.
4. Tadilatlı Taş Evlerde Gizli Tehlikeler
Bodrum’un eski taş evleri restore edilirken, estetik kaygılarla elektrik tesisatı bazen "geçiştirilir".
Ahşap Tavan Araları: Taş evlerin tavan aralarında, eski bezli kabloların hala kullanılıyor olması büyük yangın riskidir. Farelerin kemirdiği kablolar saman izolasyonlarıyla yan yana duruyor olabilir.
Nem ve Rutubet: Bodrum katlarda veya zemin seviyesindeki prizlerde nemden kaynaklı korozyon (oksitlenme) var mı? Oksitlenmiş prizler, tesisatın su aldığını gösterir ve komple değişim gerektirebilir.
5. Kaçak ve Yasal Uyumluluk
Evin elektrik sayacı nerede? Sayacın mührü sağlam mı?
Bazı mülklerde, bahçe aydınlatması veya havuz motoru gibi eklemeler sayaçtan geçmeden (kaçak) bağlanmış olabilir veya komşudan hat çekilmiş olabilir. Satın alma sonrası üzerinize abone alırken, dağıtım şirketi (ADM) bu usulsüzlükleri tespit ederse ağır cezalarla ve elektriğin kesilmesiyle karşılaşırsınız. Ekspertiz, projesiz ve kaçak eklemeleri ortaya çıkarır.
6. Güç Yetersizliği ve Kapasite Analizi
Evi aldınız, 4 tane klima, bir de elektrikli araç şarj istasyonu taktırdınız. Akşam hepsini açtınız ve ana sigorta attı.
Eski aboneliklerin "Sözleşme Gücü" genellikle düşüktür (Örn: 5kW). Modern bir villanın ihtiyacı ise 15-20 kW olabilir. Ana kolon hattı (sayaca gelen kablo) bu gücü taşıyabilecek kalınlıkta mı? Değilse, kablonun değişmesi ve güç artırım projesi çizilmesi gerekir. Bu da binlerce liralık ek masraf ve bürokrasi demektir. Almadan önce bunu bilmek, pazarlık gücünüzü artırır.
7. Dış Mekan ve Havuz Güvenliği
Havuzlu bir ev alıyorsanız, havuz aydınlatma trafolarının ve panosunun durumu hayati önem taşır. Havuz lambaları 220V ile mi çalışıyor? (Ölümcül hata). Havuz motor dairesinde kablolar yerlerde, su içinde mi? Bahçe aydınlatmalarında kırık, su almış armatürler var mı? Bu alanların revizyonu çok maliyetlidir.
Sonuç: Raporlu Alın, Sürprizle Karşılaşmayın
Gayrimenkul danışmanınız size evin manzarasını satar, ancak evin güvenliğini teknik bir uzman doğrular. Bodrum’da ev almadan önce güvendiğiniz bir Bodrum elektrikçi ile anlaşıp 1-2 saatlik bir inceleme yaptırmak, sizi gelecekteki yangın riskinden ve on binlerce liralık tadilat masrafından kurtarır. Ekspertiz raporunda çıkan eksikleri satıcıya sunarak fiyatta indirim talep edebilir veya eksiklerin giderilmesini isteyebilirsiniz. Elektrik tesisatı, evin gizli kalmış röntgenidir; bakmadan almayın.